Największe gospodarki Afryki piszą od nowa zasady dotyczące aktywów cyfrowych. Po latach całkowitych zakazów, zamykania kont bankowych i publicznych ostrzeżeń, Nigeria, RPA i Kenia zaczęły tworzyć systemy licencyjne, nadzór nad stablecoinami i ramy zgodności, które włączają krypto do formalnego systemu finansowego.
Ten zwrot nie wynika z ideologii. To reakcja na to, czym kryptowaluty stały się na miejscu: siecią płatności używaną codziennie do przekazów, oszczędzania i handlu transgranicznego. Władze odkryły, że zakazywanie tej aktywności nie zmniejszyło popytu – jedynie zepchnęło użytkowników do niemonitorowanych kanałów peer-to-peer. Dla regulatorów próbujących śledzić przepływy finansowe był to gorszy wynik niż nadzorowane rynki.
Skala wykorzystania wymusiła zmianę myślenia. Między lipcem 2024 a czerwcem 2025 roku Afryka Subsaharyjska otrzymała w łańcuchu wartość przekraczającą 205 mld USD, co oznacza skok o 52% rok do roku i czyni z niej trzeci najszybciej rozwijający się region kryptowalutowy na świecie – wynika z danych Chainalysis. Sama Nigeria odpowiadała za 92,1 mld USD z tej sumy, czyli niemal trzy razy więcej niż RPA. Kraj ten jest dziś jednym z największych oddolnych rynków krypto na świecie.
Te przepływy wyróżnia przede wszystkim ich wielkość. Przelewy poniżej 10 000 USD stanowiły ponad 8% wartości regionalnej, w porównaniu z 6% w skali globalnej – to dowód, że gospodarstwa domowe używają krypto do opłat, wynagrodzeń i wsparcia rodzinnego, a nie do spekulacji. Większość tej aktywności odbywa się za pośrednictwem stablecoinów powiązanych z dolarem, które odpowiadają już za około 43% wolumenu transakcji w regionie.
Gdy nigeryjska naira straciła znaczną część wartości na początku 2025 roku, miesięczny wolumen w łańcuchu w całym regionie gwałtownie wzrósł do niemal 25 mld USD, ponieważ gospodarstwa domowe i firmy przenosiły środki do tokenów opartych na dolarze, aby chronić swoje oszczędności. Stablecoin daje dostęp do dolarów amerykańskich bez konta w amerykańskim banku, na warstwie rozliczeniowej działającej 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu.
Nowe systemy licencyjne w Nigerii, RPA i Kenii są wciąż w fazie rozwoju. Każdy z tych krajów przygotował przepisy dotyczące rejestracji giełd, standardów przechowywania aktywów i zgodności z wymogami przeciwdziałania praniu pieniędzy. Prawdziwym testem będzie to, czy nadzór zdoła dotrzymać kroku oddolnej adopcji, która już istnieje. Jeśli te ramy się sprawdzą, inne afrykańskie gospodarki prawdopodobnie podążą tą samą drogą. Jeśli zawiodą, popyt po prostu ponownie zejdzie do szarej strefy.
Nigeria, Kenia i RPA włączają krypto do infrastruktury przekazów
Rządy afrykańskie odchodzą od zakazów i integrują kryptowaluty poprzez regulacje, widząc w nich narzędzie przekazów pieniężnych i włączenia finansowego. Nowe przepisy mają nadzorować rynek, a nie go tłumić, co odzwierciedla silną adopcję kryptowalut w Afryce.